Quaestio de jesuitis

[Gulielmus Monetti]

Nuperrime opus quoddam lectitans duo haec verba conjuncta offendi: "...poetarum jesuitorum."

Haec est quaestio mea: exstatne adjectivum "jesuitus, -a, -um", quod mihi, etsi tirunculo, novum omnino est atque absonum quodammodo videtur? Rectumne sit scribere "poetarum jesuitarum"? Aut verborum circuitus omnino adhibendus, ut "poetarum Societatis Jesu"? Jesuitae vocantur, uti scio, Societatis Jesu sacerdotes: lexicon c. t. Il nuovo vocabolario della lingua latina, Conrado Calvano et Josepho M. Mir auctoribus, nomen substantivum producit "Iesuita, ae (m.)". Frustra, ut patet, recens hoc vocabulum aliis in glossariis quaesivi, ut in scholasticis lateribus, vel in giganteis eruditionis monumentis a Forcellini sive Du Cange concinnatis; Lexicon Recentis Latinitatis vaticanum mihi non est in promptu neque ullum aliud opus recentioribus aevis inventa quod percenset. Quid vos censetis, sodales? Gratias multas agam si quis hunc nodum extricare valeat.

[Marcus Flavius]

"Poetarum jesuitarum" grammatice scribi posse puto, cum "jesuitarum" pro appositione haberi possit -recte scripsisti "Iesuita, ae (m.)"-, sicut etiam "femina bos", "mater terra", "arbor alnus", "homo servus", "homo histrio", "mulier meretrix",  inter plurima alia, in lingua Latina invenire possumus, quae combinationes ex binis nominibus substantivis constant. "Poetarum jesuitorum" vero reiciendum esse censeo, nisi forte, quod non puto, etiam nomen "Iesuitus" (substantivum vel adiectivum) exstet.

[Aloisius]

Aloisius Guilelmo suo s.p.d.

Rectissime sentit Marcus Flavius: illud unum dixerim, scilicet melius esse scribere "Iesuitarum poetarum", cum plerumque adpositiones post nomina collocari soleant. Nullo modo, quantum quidem scio, est accipiendum nomen quod est "iesuitus"; adiectivum vero usitatissimum est "Iesuiticus -a -um", quod littera Ramistica adhibita  etiam "Jesuiticus" scribi potest. Vide, sis, inter innumera alia, haec:

Benedictus Gratiosus, Machiavellismus jesuiticus, 1717

Simon Stein, Triumphus jesuiticus, 1615

Gabriel Barjacus Lermeus, Introductio in artem jesuiticam, in eorum gratiam qui ejus artis mysteriis aut jam initiati, aut propediem initiandi sunt, 1609

Johannes Leonardus Weidner, Elixir Jesuiticum,1645

Eiusdem auctoris Jubileum, sive Speculum jesuiticum,1643.

Helias Hasenmueller, Jesuiticum Ieiunium, 1569.

Vale basilice, mi optime adulescens et magnae spei.

 

 

[Gulielmus Monetti]

Gratias quam maximas utrique vestrum ago, qui tam curiose haec explanaveritis omnia!

[Marcus Flavius]

Libenter id feci.

[Sutorius]

si cum Jesuitis, non cum Jesu itis...

[Gulielmus Monetti]

Gratulor tibi de joco illo valde, qui haud breves mihi concitaverit risus. Ceterum de jesuitis non legendam auream, sed potius tartaream, jam diu exstare, quis nesciat? Est sane gravissima quaestio, haec "kakologia" utrum genuinis manaverit de fontibus, annon: cui respondere non ausim, nisi audita et altera parte.